Đổi Mới Toàn Diện Sát Hạch Lái Xe: ‘Siết Chặt’ Để Nâng Cao An Toàn Giao Thông

Mục lục:

1. Thực trạng an toàn giao thông: Thành tựu và Thách thức

2. Mục tiêu 2026: Hướng tới ‘Thập kỷ hành động vì an toàn giao thông’

3. Trọng tâm cải cách: Đổi mới toàn diện công tác sát hạch và cấp bằng lái

4. Trách nhiệm liên ngành: Sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt

5. Từ giáo dục đến địa phương: Xây dựng văn hóa giao thông từ gốc rễ

Tham gia giao thông tại Việt Nam luôn là một trải nghiệm đầy màu sắc nhưng cũng không ít thách thức. Trước tình hình đó, Chính phủ vừa có một động thái quyết liệt, yêu cầu đổi mới toàn diện công tác sát hạch và cấp Giấy phép lái xe (GPLX). Đây không chỉ là một thay đổi về thủ tục, mà là một chiến lược dài hạn nhằm nâng cao ý thức và kỹ năng của người lái, hướng tới một môi trường giao thông an toàn và văn minh hơn cho tất cả mọi người.

1. Thực trạng an toàn giao thông: Thành tựu và Thách thức

Nhìn lại năm 2025, chúng ta có quyền tự hào về những con số tích cực. Báo cáo cho thấy tai nạn giao thông (TNGT) đã giảm sâu trên cả ba tiêu chí: số vụ giảm hơn 22%, số người chết giảm hơn 6%, và đặc biệt là số người bị thương giảm mạnh gần 30% so với năm 2024. Đây là kết quả của sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò của Bộ Công an và Bộ Xây dựng.

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm sáng, bức tranh toàn cảnh vẫn còn nhiều mảng tối đáng lo ngại. Các vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến xe kinh doanh vận tải vẫn xảy ra thường xuyên. Tình trạng vi phạm ở người điều khiển xe máy, đặc biệt là đối tượng học sinh, vẫn còn phổ biến. Ùn tắc giao thông tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM vẫn là bài toán nan giải. Một trong những nguyên nhân gốc rễ được chỉ ra là do người điều khiển phương tiện còn thiếu kỹ năng xử lý tình huống thực tế và chưa nắm vững kiến thức luật giao thông đường bộ.

2. Mục tiêu 2026: Hướng tới ‘Thập kỷ hành động vì an toàn giao thông’

Bước vào năm 2026, năm đầu tiên của kế hoạch 2026-2031, áp lực lên công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông (TTATGT) là rất lớn. Với dự báo kinh tế tăng trưởng, nhu cầu vận chuyển và mật độ phương tiện sẽ gia tăng mạnh mẽ. Do đó, Chính phủ đã đặt ra những mục tiêu vô cùng tham vọng.

Mục tiêu tổng quát là tiếp tục kéo giảm TNGT trên cả 3 tiêu chí, khắc phục hiệu quả ùn tắc, và thực hiện “Giao thông xanh”. Đặc biệt, một chỉ tiêu cụ thể đã được đề ra: phấn đấu giảm ít nhất 50% số vụ, số người chết và bị thương trên 100.000 dân từ năm 2026. Riêng các đô thị lớn, con số này phải đạt mức 60-70%. Đây là một cam kết mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc thực hiện thành công mục tiêu “Thập kỷ hành động vì ATGT 2021-2030” do Liên hợp quốc phát động.

3. Trọng tâm cải cách: Đổi mới toàn diện công tác sát hạch và cấp bằng lái

Để đạt được những mục tiêu trên, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã nhấn mạnh yêu cầu phải đổi mới toàn diện công tác sát hạch và cấp GPLX. Đây được xem là giải pháp cốt lõi, tác động trực tiếp đến chất lượng “đầu vào” của người tham gia giao thông. Việc siết chặt này không có nghĩa là gây khó khăn, mà là để đảm bảo mỗi người cầm lái đều có đủ kiến thức pháp luật và kỹ năng thực hành lái xe an toàn.

Sự thay đổi này sẽ ảnh hưởng đến tất cả mọi người, từ những bạn trẻ lần đầu thi bằng lái cho đến những tài xế chuyên nghiệp đang Tìm việc làm. Một quy trình sát hạch nghiêm túc, thực chất sẽ giúp loại bỏ tình trạng “học vẹt”, “thi cho có”. Thay vào đó, người học sẽ phải thực sự hiểu luật, thành thạo kỹ năng xử lý các tình huống phức tạp trên đường. Điều này cũng đòi hỏi các trung tâm đào tạo phải nâng cao chất lượng giảng dạy, không thể hoạt động qua loa, đối phó.

4. Trách nhiệm liên ngành: Sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt

Chiến dịch cải tổ này không phải là nhiệm vụ của riêng một bộ ngành nào mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ trên nhiều phương diện.

Bộ Công an: Tiên phong trong thực thi và công nghệ

Bộ Công an được giao nhiệm vụ duy trì xuyên suốt các chuyên đề tuần tra, kiểm soát những hành vi là nguyên nhân trực tiếp gây tai nạn, đặc biệt là vi phạm nồng độ cồn với mục tiêu “100% người điều khiển phương tiện không vi phạm”. Bên cạnh đó, việc khai thác hiệu quả dữ liệu từ camera giám sát hành trình để xử lý vi phạm, nhất là trong hoạt động kinh doanh vận tải đường bộ, sẽ được đẩy mạnh. Một cơ sở dữ liệu TTATGT quốc gia cũng sẽ được xây dựng để nâng cao hiệu quả quản lý.

Bộ Xây dựng: Tái cấu trúc hạ tầng và tổ chức giao thông

Bộ Xây dựng có trách nhiệm rà soát, xử lý các “điểm đen” về hạ tầng như lối đi tự mở qua đường sắt, vi phạm hành lang an toàn. Đồng thời, Bộ sẽ chủ trì nghiên cứu và hướng dẫn tổ chức giao thông khoa học hơn, ví dụ như tách làn ô tô và xe máy trên các tuyến đường đủ điều kiện. Việc đảm bảo tiến độ và chất lượng các dự án cầu đường trọng điểm, tái cơ cấu vận tải để giảm áp lực cho đường bộ cũng là nhiệm vụ cấp bách. Những thay đổi này không chỉ cải thiện an toàn mà còn tạo ra yêu cầu cao hơn cho người lao động muốn Tìm việc trong lĩnh vực này, đòi hỏi một bộ hồ sơ và cv ấn tượng về cả kỹ năng và ý thức. Sự phát triển của thương mại điện tử cũng kéo theo sự gia tăng của đội ngũ shipper, một lực lượng lao động quan trọng trong chuỗi vận chuyển đô thị. Nhiều công ty đang tuyển gấp vị trí này, nhưng yêu cầu về an toàn cũng sẽ được siết chặt.

5. Từ giáo dục đến địa phương: Xây dựng văn hóa giao thông từ gốc rễ

Một hệ thống giao thông an toàn không chỉ dựa vào luật pháp và hạ tầng, mà còn phải được xây dựng từ ý thức của mỗi cá nhân, bắt đầu từ lứa tuổi học đường. Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu tích hợp nội dung giáo dục pháp luật TTATGT vào chương trình chính khóa một cách thống nhất, đảm bảo học sinh có đủ kiến thức và kỹ năng lái xe an toàn. Trách nhiệm của hiệu trưởng và nhà trường sẽ được làm rõ nếu để xảy ra tình trạng học sinh vi phạm.

Đối với các địa phương, đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM, nhiệm vụ là phải sớm hoàn thiện Đề án Thành phố an toàn, giải quyết triệt để các bất cập về hạ tầng và tổ chức giao thông, hướng tới mô hình đô thị xanh, sạch và hiện đại. Chính quyền địa phương cũng phải chịu trách nhiệm xử lý các điểm đen tai nạn và lượng hóa các chỉ tiêu về giảm TNGT, coi đây là căn cứ để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.

Tóm lại, chỉ đạo mới của Chính phủ là một bước đi cần thiết và mạnh mẽ. Việc siết chặt công tác sát hạch và cấp GPLX, kết hợp với các giải pháp đồng bộ về hạ tầng, thực thi pháp luật và giáo dục, hứa hẹn sẽ tạo ra một sự chuyển biến tích cực, bền vững cho văn hóa giao thông tại Việt Nam. Đây là một hành trình dài, đòi hỏi sự chung tay của cả cộng đồng, vì sự an toàn của chính chúng ta và thế hệ tương lai.