Đổi Mới Toàn Diện Sát Hạch Lái Xe: Chấm Dứt ‘Hung Thần Xa Lộ’, Nâng Cao An Toàn Giao Thông

Mục lục

1. Thực trạng an toàn giao thông: Những con số biết nói

2. Chỉ đạo quyết liệt: ‘Tối hậu thư’ cho công tác sát hạch, cấp bằng lái xe

3. Những thay đổi cốt lõi nào đang chờ đợi người học lái xe?

4. Mục tiêu và kỳ vọng: Hướng tới một tương lai giao thông an toàn

5. Tác động đến người dân và cơ hội việc làm ngành vận tải

An toàn giao thông luôn là một trong những vấn đề nhức nhối của xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và tài sản của người dân. Trước những diễn biến phức tạp và những vụ tai nạn thương tâm vẫn còn xảy ra, Chính phủ đã đưa ra một chỉ đạo mang tính bước ngoặt: đổi mới toàn diện công tác sát hạch và cấp giấy phép lái xe. Đây không chỉ là một sự thay đổi về quy trình, mà là một cam kết mạnh mẽ nhằm nâng cao ý thức và kỹ năng của người điều khiển phương tiện, góp phần xây dựng một văn hóa giao thông an toàn và văn minh.

Thực trạng an toàn giao thông: Những con số biết nói

Nhìn lại năm 2025, công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Theo đánh giá của Chính phủ, tai nạn giao thông đã giảm sâu trên cả ba tiêu chí: số vụ giảm hơn 22%, số người chết giảm trên 6%, và số người bị thương giảm gần 30% so với năm trước. Đây là nỗ lực rất lớn trong bối cảnh hạ tầng được cải thiện và nhiều dự án trọng điểm được đưa vào sử dụng. Những con số này mang lại tia hy vọng, cho thấy các giải pháp đã và đang đi đúng hướng.

Tuy nhiên, chúng ta không thể ngủ quên trên chiến thắng. Đằng sau những con số tích cực đó vẫn là những mảng tối đáng lo ngại. Tình trạng tai nạn giao thông nghiêm trọng, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh vận tải, vẫn còn xảy ra. Các vi phạm liên quan đến xe máy, xe gắn máy và đối tượng học sinh, sinh viên còn rất phổ biến. Tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, ùn tắc giao thông vẫn là bài toán nan giải. Nguyên nhân sâu xa của nhiều vụ tai nạn đến từ chính người điều khiển phương tiện: một bộ phận không nhỏ còn thiếu kỹ năng xử lý tình huống bất ngờ, hiểu biết mơ hồ về luật lệ và tệ hơn là thái độ coi thường pháp luật.

Chỉ đạo quyết liệt: ‘Tối hậu thư’ cho công tác sát hạch, cấp bằng lái xe

Trước thực trạng đó, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã đưa ra yêu cầu cấp bách tại Hội nghị tổng kết công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông: đổi mới toàn diện công tác sát hạch và cấp giấy phép lái xe (GPLX). Đây được xem là giải pháp gốc rễ, tác động trực tiếp vào chất lượng “đầu vào” của người tham gia giao thông. Mục tiêu rất rõ ràng: người ngồi sau tay lái phải có đầy đủ kiến thức pháp luật và kỹ năng thực hành an toàn, chứ không chỉ đơn thuần là biết lái xe.

Chỉ đạo này không chỉ dừng lại ở lời nói mà còn là một nhiệm vụ trọng tâm, một “tối hậu thư” cho các cơ quan liên quan. Việc siết chặt quy trình đào tạo và sát hạch là cách hiệu quả nhất để loại bỏ những tài xế “non tay”, học vẹt, hoặc thậm chí là gian lận để có được tấm bằng. Một tấm bằng lái xe được cấp ra phải thực sự phản ánh đúng năng lực và trách nhiệm của người sở hữu nó.

Những thay đổi cốt lõi nào đang chờ đợi người học lái xe?

Mặc dù chi tiết về kế hoạch đổi mới chưa được công bố đầy đủ, chúng ta có thể dự đoán những thay đổi cốt lõi sẽ tập trung vào việc nâng cao tính thực tiễn và minh bạch. Quá trình sát hạch có thể sẽ không còn là những bài thi rập khuôn trong sa hình nữa.

Thứ nhất, tăng cường các bài thi tình huống. Thay vì chỉ học thuộc lòng các câu hỏi lý thuyết, người học sẽ phải đối mặt với các tình huống mô phỏng thực tế trên đường phố, đòi hỏi khả năng phán đoán và xử lý nhanh nhạy. Các bài thi thực hành có thể sẽ bao gồm cả việc lái xe trên đường trường với mật độ phương tiện cao, lái xe ban đêm hoặc trong điều kiện thời tiết xấu.

Thứ hai, ứng dụng công nghệ để giám sát. Việc lắp đặt camera giám sát, thiết bị chấm điểm tự động trong cả quá trình học và thi sẽ giảm thiểu sự can thiệp của con người, ngăn chặn tiêu cực và đảm bảo kết quả đánh giá khách quan nhất. Dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình cũng sẽ được khai thác triệt để để phân tích và đánh giá.

Thứ ba, chú trọng vào đạo đức và văn hóa giao thông. Chương trình đào tạo sẽ không chỉ dạy về luật và kỹ năng lái xe, mà còn phải lồng ghép các bài học về đạo đức người lái xe, ý thức cộng đồng, và kỹ năng ứng xử văn minh khi tham gia giao thông.

Mục tiêu và kỳ vọng: Hướng tới một tương lai giao thông an toàn

Chính phủ đã đặt ra một mục tiêu rất tham vọng cho năm 2026 và những năm tiếp theo: phấn đấu giảm ít nhất 50% số vụ tai nạn, số người chết và bị thương tính trên 100.000 dân. Con số này ở các đô thị lớn được kỳ vọng sẽ giảm từ 60-70%. Đây là một thách thức khổng lồ, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Để đạt được mục tiêu này, việc đổi mới sát hạch GPLX là giải pháp then chốt nhưng không phải là duy nhất. Các biện pháp khác cũng sẽ được triển khai đồng bộ và quyết liệt hơn. Việc kiểm soát vi phạm nồng độ cồn sẽ tiếp tục được đẩy mạnh không có ngoại lệ. Hệ thống camera giám sát giao thông sẽ được khai thác tối đa để “phạt nguội”. Công tác giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường sẽ được nâng cao chất lượng. Đặc biệt, trách nhiệm của người đứng đầu địa phương sẽ được gắn chặt với kết quả kéo giảm tai nạn giao thông trên địa bàn mình quản lý.

Tác động đến người dân và cơ hội việc làm ngành vận tải

Việc siết chặt quy trình sát hạch chắc chắn sẽ khiến việc lấy bằng lái xe trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, đây là “cái khó” cần thiết để bảo vệ chính chúng ta và cộng đồng. Đối với người dân, đây là lúc cần thay đổi tư duy, xác định rằng việc học lái xe là để an toàn, không phải chỉ để có bằng.

Đối với những người đang Tìm việc làm trong các ngành nghề liên quan đến vận chuyển, sự thay đổi này mang cả thách thức và cơ hội. Các doanh nghiệp vận tải, các đơn vị tuyển gấp tài xế, shipper sẽ phải kỹ lưỡng hơn trong việc kiểm tra hồ sơ ứng viên. Một tấm bằng lái xe đạt chuẩn sẽ là một lợi thế cạnh tranh lớn. Người lao động muốn theo đuổi việc làm này cần đầu tư thời gian và công sức để học tập nghiêm túc, nâng cao tay nghề. Một chiếc cv tốt cần đi kèm với kỹ năng lái xe an toàn thực thụ. Về lâu dài, điều này sẽ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho toàn ngành, từ vận tải hàng hóa đường bộ, các công trình cầu đường cho đến các lĩnh vực liên quan như thuỷ lợi.

Tóm lại, quyết tâm đổi mới toàn diện công tác sát hạch và cấp GPLX của Chính phủ là một bước đi chiến lược và cần thiết. Dù có thể gây ra những khó khăn ban đầu, nhưng lợi ích dài hạn về an toàn tính mạng và trật tự xã hội là không thể phủ nhận. Đây là một hành trình đòi hỏi sự kiên trì, minh bạch và trên hết là sự đồng lòng của mỗi người dân khi tham gia Tìm việc hay lưu thông trên đường.