Áp thuế GTGT cho đào tạo lái xe: Lo ngại học phí tăng và vướng mắc pháp lý

Quy định mới về thuế GTGT và những lo ngại từ ngành đào tạo lái xe

Mới đây, Cục Thuế – Bộ Tài chính đã ban hành một văn bản gửi đến Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk, trong đó xác định hoạt động đào tạo lái xe là đối tượng phải chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT). Quyết định này ngay lập tức đã gây ra những lo ngại lớn trong ngành. Theo Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam và các trung tâm đào tạo lái xe, việc áp thuế GTGT đối với lĩnh vực này không chỉ không hợp lý mà còn tạo ra nhiều vướng mắc và làm phát sinh các chi phí liên quan.

“Nút thắt” pháp lý: Đào tạo lái xe là dạy nghề hay dạy học?

Vướng mắc lớn nhất hiện nay xuất phát từ việc chưa có một văn bản quy phạm pháp luật nào khẳng định rõ ràng hoạt động đào tạo lái xe thuộc loại hình dạy nghề hay dạy học và chịu sự điều chỉnh của luật nào. Sự thiếu nhất quán này được thể hiện qua các văn bản từ những cơ quan khác nhau.

Cụ thể, cách đây hơn một tháng, Sở Giáo dục và Đào tạo của một tỉnh miền Trung đã có văn bản trả lời doanh nghiệp, khẳng định rằng đào tạo lái xe là hoạt động dạy học, dạy nghề và chịu sự điều chỉnh của pháp luật về giáo dục và giáo dục nghề nghiệp.

Tuy nhiên, trong văn bản số 6193/CT-CS ngày 23/12/2025 gửi Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk, Cục Thuế – Bộ Tài chính lại cho rằng đào tạo lái xe là hoạt động dạy học theo quy định của pháp luật chuyên ngành, thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng. Theo đó, hoạt động này không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Giáo dục số 43/2019 và Luật Giáo dục nghề nghiệp số 74/2014, do đó phải chịu thuế GTGT.

Quan điểm từ các cơ sở đào tạo

Nhiều cơ sở đào tạo không đồng tình với cách diễn giải của Cục Thuế. Ông Phạm Quốc Huy – Trưởng phòng Đào tạo Trường trung cấp Ngọc Hà, cho rằng Luật Giáo dục nghề nghiệp không có điều khoản nào loại trừ hoạt động đào tạo lái xe. Ông nêu quan điểm: “Luật Giáo dục nghề nghiệp từ năm 2014 đều khẳng định dạy nghề bao gồm trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng và dạy nghề khác không giới hạn thời hạn dưới hay trên 3 tháng. Như vậy, quan điểm của doanh nghiệp chúng tôi hiểu rằng chúng tôi vẫn được điều chỉnh ở Luật Giáo dục nghề nghiệp”.

Đồng tình với ý kiến trên, ông Phan Thanh Uy – Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải Ô Tô Việt Nam, nhấn mạnh rằng nghề lái xe đã được quy định trong danh mục nghề nghiệp tại Quyết định số 34/2020/QĐ-TTg ngày 26/11/2020 của Thủ tướng Chính phủ. Ông cho rằng việc loại bỏ hoạt động này ra khỏi giáo dục nghề nghiệp là vô lý. “Đào tạo lái xe là một trong những nghề rất quan trọng liên quan đến phát triển kinh tế xã hội. Nghề lái xe chuyên nghiệp gồm, lái xe taxi, lái xe đường dài, lái xe vận tải hàng hóa rồi người làm nghề lái xe ở trong cơ quan nhà nước. Nếu đưa Đào tạo lái xe ra khỏi hoạt động dạy nghề để thu thuế VAT thì tôi thấy không hợp lý”, ông Uy chia sẻ.

Gánh nặng chi phí đối với người học

Thuế GTGT là một loại thuế gián thu, người tiêu dùng cuối cùng sẽ là người chi trả. Nếu hoạt động đào tạo lái xe phải chịu thuế, các cơ sở đào tạo sẽ buộc phải cộng thêm khoản thuế này vào học phí. Trong bối cảnh chi phí xăng dầu, linh kiện và lương giáo viên không ngừng tăng, việc cộng thêm từ 8% đến 10% thuế GTGT sẽ khiến chi phí học lái xe tăng cao, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống của những người hành nghề lái xe.

Ông Lại Thế Chất, Giám đốc trung tâm đào tạo lái xe cơ giới Thành Đạt, cho rằng việc áp thuế này là rất bất cập: “Nếu bị áp thuế giá trị gia tăng tôi cho là khá bất cập vì thực chất chúng tôi đang đào tạo nghề nhưng Bộ Xây dựng lại cho rằng đào tạo lái xe là hoạt động dạy học. Việc này cần xem xét chuẩn mực chứ không thể bộ này cho là không phải giáo dục nghề nghiệp, bộ kia nói là giáo dục nghề nghiệp rồi đánh thuế ngược đối với hoạt động dạy nghề đi kiếm sống là vô lý”.

Cần một khung pháp lý thống nhất để tháo gỡ khó khăn

Nhiều cơ sở đào tạo trên cả nước đang lo ngại nếu bị truy thu thuế GTGT từ đầu năm 2025 (thời điểm Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ có hiệu lực), họ sẽ đối mặt với vô vàn khó khăn, đặc biệt là trong việc cân đối tài chính để thực hiện nghĩa vụ thuế.

Ông Nguyễn Văn Quyền – Chủ tịch Hiệp hội vận tải Ô tô Việt Nam, đề xuất rằng cơ quan quản lý cần xem xét vấn đề một cách toàn diện. Ông cho rằng: “Nếu giả sử nhà nước vẫn quyết định thu thuế giá trị gia tăng thì phải thu sau thời điểm các quy định mới có hiệu lực, chứ không thể là thu đầu năm 2025 vì như thế là vô lý, các cơ sở đào tạo không thể có nguồn nào bù đắp vì chi phí rất lớn”. Lý do là các hợp đồng đào tạo đã được ký kết từ đầu năm mà không có cơ cấu thuế GTGT.

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Trương Thanh Đức – Giám đốc Công ty Luật ANVI, cho rằng cách làm luật và áp thuế hiện tại khá bất cập. Theo ông, Chính phủ cần ban hành một văn bản quy phạm pháp luật để hướng dẫn chi tiết, thay vì chỉ dựa trên văn bản trả lời của Cục Thuế. “Nghề lái xe là một nghề có thể đào tạo cho lái xe chuyên nghiệp, có thể đào tạo cho người không phải chuyên nghiệp. Nhưng giá trị cốt lõi của nghề dạy lái xe đòi hỏi về đạo đức người lái xe, về an toàn giao thông, về sức khỏe và căn cứ vào Luật Giáo dục nghề nghiệp. Nếu đưa vào diện thu thuế hay không diện thu thuế thì có lẽ Chính phủ cần lý giải, định nghĩa rõ, phải minh thị, không nên để tình trạng hiểu thế nào cũng được”, ông Đức phân tích.

Như vậy, việc xác định đào tạo lái xe có thuộc đối tượng chịu thuế GTGT hay không đã trở thành một “nút thắt” pháp lý, ảnh hưởng đến sự ổn định của các cơ sở đào tạo và quyền lợi của người học. Cộng đồng doanh nghiệp đang rất mong đợi Chính phủ sớm ban hành một văn bản pháp lý cao nhất để làm rõ bản chất của hoạt động này, tránh để một lĩnh vực quan trọng bị “mắc kẹt” giữa các cách hiểu khác nhau, từ đó tạo điều kiện cho ngành phát triển bền vững.